Чингис хаан Үндэсний музейн нийт 134 гаруй үзмэрийн цахим сан. Эртний дурсгалаас Их Монгол улс хүртэл — хүннү, сяньби, түрэг зэрэг эзэнт гүрнүүдийн өвийг нэгтгэн судалж, хадгалж, олон нийтэд хүргэж байна.
Цахим цуглуулга үндсэн ангилалд хуваагдана.
Дэлбэгэр амсартай, бөөрөн хэсэгт үүл болон цэцгэн хээн дунд далавчаа дэлгэн нисэж буй урт хошуутай том шувууг дүрсэлсэн хөөмөл мөнгөн жижиг аяга. Аяганы гадар болон дотрыг 2 тусад нь хийж нийлүүлсэн бололтой, салангид.
Дэлгэрэнгүй үзэх
Бутан хэлбэртэй богино хүзүүтэй бумба. Амсар нь дэлбэгэр амсрын дотор талаар нарийн зураасан хүрээг ховил гарган татсан бөөрөөрөө цүлхэгэр тэгш ёроолтой, хажуудаа сэнжтэй байна. Бөөрөн дээр нь ромбо хэлбэрийн эвэр угалз хээг дөрвөн хадаасаар дотогш нэвт хадаад түүн дээр зууван гонзгой цагирган сэнжийг гагнаж тогтоожээ. Алтан шар өнгөтэй.
Доороос дээш гурав салаалж гарсан хээг нарийн дүрсэлсэн алтан чимэг. Голынх нь зүрхэн хэлбэртэй, хоёр талынх нь навчин хэлбэртэй бөгөөд дотор нь үүлэн хээг төвийлгөн гаргасан байна. Тооний ард таван шрхэг хадаас байгаа нь мар нэгэн юман дээр хадаж байсныг илтгэнэ. Ирмэгийг дотогш нугалан товгор хэлбэрторуулсан. Шар өнгөтэй боловч зөрим хэсэг харлаж голын хээ улаан туяа суужээ. Хадааснууд нь хар өнгийн жийргэвчтэй байна.
Нуман хэлбэртэй алтан чимэг. Дээрээс доош нарийссан нуман хэлбэртэй, нуман хэлбэрийн голоор ховил гаргажээ. Ар талдаа таван хадаастай байсан бөгөөд одоо 3 нь салж алга болжээ. ирмэгүүдийг нугалан товгор хэлбэрт оруулсан. Шар өнгөтэй.
Шигтгээний суурьтай бүсний алтан арал. Бүдүүн хэтэй хагас дугуй хэлбэрийн аралыг дөрвөн буландаа нүхтэй, дээрээ дугуй шигтгээний суурьтай хавтгай дөрвөлжин алттай нугасаар холбосон байна. Шар өнгөтэй.
Шигтгээтэй алтан бөгж. Гурван ширхэг дугуй суурин дээр шигтгээг тогтоож өгсөн байжээ. Шигтгээний суурь дугуй хэлбэртэй цувраа байдалтйа байрлах бөгөөд Голын шигтгээ нь хоёр талынхаасаа арай том аж. Голын шигтгээ үйрч хагас нь унасан. Хоёр талын шигтгээ үгүй болсон. маш жижиг бөөрөнхий алтыг шигтгээ шигтгэх хэсгийн ирмэг болон ёроол хэсгээр тойруулан, дунд хэсгээр гурвалжлан шигтгэж гоёсон. Шар өнгөтэй.
Болор шигтгээтэй алтан суурь. Зууван гонзгой суурьтай. Зууван гонзгой бөмбөгөр хэлбэртэй хэсэг дээр хүзүүвч гагнан дээр нь шигтгээний суурь хийж болор шигтгээ шигтгэжээ. Суурь болон хүзүүвчийг тойруулан жижиг бөөрөнхий алтыг зайгүй шигтгэн гоёсон байна. Доор нь тагласан таглаа болон шигтгээний суурийг хооронд нь 2 ширхэг алтан хадаасаар хадаж тогтоожээ.
Шигтгээний алтан суурь. Ёроолоор нь маш жижиг бөөрөнхий алтан шигтгээгээр битүү хүрээлсэн зууван гонзгой суурьтай. Суурийг дээш бөмбийлгөн эвэр угалз маягын хээ цоолборлон гаргаж чимсэн. Цоолбор хээний дээр тойруулан мөн жижиг бөөрөнхий алтаар битүү тойруулан чимэж дээш нарийсган хоолой хэлбэртэй болгон шигтгээний суурь хийсэн байна. Шигтгээний суурины доор ижил хэмжээний зууван дугуй нэмгэн алтыг тавьж дөрвөн алтан хадаасаар хадаж хооронд нь тогтоожээ. Шар өнгөтэй.
Цэцгэн хэлбэртэй шигтгээний алтан суурь. Дээш хумигдан төвийсөн бадам цэцгийн хэлбэртэйд дөрвөлжин суурин дээр дугуй хэлбэртэй шигтгээний суурь залгаж гагнасан байна. шигтгээ салж үгүй болсон. Ёроолд таглаа байхгүй хөндий. Шар өнгөтэй зарим хэсэгтээ харласан.
Цэцгэн хэлбэртэй шигтгээний алтан суурь. Дээш хумигдан төвийсөн бадам цэцгийн хэлбэртэй дөрвөлжин суурин дээр дугуй хэлбэртэй шигтгээний суурь хийж болор шигтгээ суулгажээ. Ёроолд нь таглаа хийж 4 алтан хадаасаар хадаж тогтоосон байна. Шар өнгөтэй. Зарим хэсэгтээ харласан.
Алтан бугуйвч. Дээрээ гонзной зузаан хэлбэрийн хөндий шигтгээний суурьтай, амтай бугуйвч байна. Бугуйвчны амны орчим төмрийн зэв болсон нь төмөр түгжээтэй байсан бололтой Бугуйвчны шигтгээний сууринаас хоёр тийш гол хэсгээрээ нарийссан бөгөөд ам нь бага зэрэг өргөссөн байна.
Алтан бугуйвчны тал. Дээрээ шигтгээний суурьтай амтай бугуйвч байна. Шигтгээний суурийг их биеийг өргөсгөн голыг хөндийлөн хийжээ. Бугуйвчны ам бага зэрэг өргөссөн. Шар өнгөтэй. Бугуйвчны амыг бага зэрэг өргөсгөн хийсэн. Нарийн талаараа хугарсан.
1) Иштэй цэцгэн чимэг. Нимгэн алтыг хуйлж бөөрөнхийлөн доод ирмэгийг нарийн алтаар бөгжлөн иш хийэ дээд талд нь нимгэн алтыг 4 дэлбээ гарган дээш цомцойлгон ишинд суулгаж хийжээ. Шар өнгөтэй зарим хэсэгтээ бор өнгөр тогтсон. 2) Нимгэн алтыг хуйлж бөөрөнхийлөн иш хийж доод ирмэгийг 2 мм өргөн бөмбөгөр хэлбэртэй алтаар бөгжилсөн. Дэлбээ бүрийн дээд ирмэгээс гол хүртэл нарийн зураасаар товойлгон чимсэн. Шар өнгөтэй. 3) Нимгэн алтыг хуйлж бөөрөнхийлөн доод ирмэгиг нарийн алтаар бөгжлөн иш хийж дээд талд нь нимгэн алтаар 4 дэлбээ гарган дэлбээг дээш цомцойлгон ишинд суулгаж хийжээ. Шар өнгөтэй. 4) Нимгэн алтыг хуйлж бөөрөнхийлөн доод ирмэгийг 2 мм өргөн бмбөгөр хэлбэртэй алтаар бөгжилсөн. Нимгэн алтаар 4 дэлбээ гарган дээш цомцойлгож ишинд суулгаж хийжээ. Дэлбээ бүрийн дээд ирмэгээс гол хүртэл нарийн зураасаар товойлгон чимсэн. Шар өнгөтэй. 5) Нимгэн алтыг хуйлж бөөрөнхийлөн доод ирмэгийг 2 мм өргөн бөмбөгөр хэлбэртэй алтаар бөгжилсөн. Нимгэн алтаар 4 дэлбээ хийж дээш цомцойлгон ишинд суулгаж хийжээ. Дэлбээ бүрийн дээд ирмэгээс гол хүртэл нарийн зураасаар товойлгон чимсэн. Шар өнгөтэй. зарим хэсэгтээ улаан туяа суусан. 6) имгэн алтыг хуйлж бөөрөнхийлөн доод ирмэгийг 2 мм өргөн бөмбөгөр хэлбэртэй алтаар бөгжилсөн. Нимгэн алтаар 4 дэлбээ хийж дээш цомцойлгон ишинд суулгаж хийжээ. Дэлбээ бүрийн дээд ирмэгээс гол хүртэл нарийн зураасаар товойлгон чимсэн. Шар өнгөтэй. 7)Нимгэн алтыг хуйлж бөөрөнхийлөн доод ирмэгийг 2 мм өргөн бөмбөгөр хэлбэртэй алтаар бөгжилсөн. Нимгэн алтаар 4 дэлбээ хийж дээш цомцойлгон ишинд суулгаж хийжээ. Дэлбээ бүрийн дээд ирмэгээс гол хүртэл нарийн зураасаар товойлгон чимсэн. Шар өнгөтэй. 8)Нимгэн алтыг хуйлж бөөрөнхийлөн доод ирмэгийг 2 мм өргөн бөмбөгөр хэлбэртэй алтаар бөгжилсөн. Нимгэн алтаар 4 дэлбээ хийж дээш цомцойлгон ишинд суулгаж хийжээ. Дэлбээ бүрийн дээд ирмэгээс гол хүртэл нарийн зураасаар товойлгон чимсэн. Шар өнгөтэй. 9) имгэн алтыг хуйлж бөөрөнхийлөн доод хэсгийн ирмэгийг 2 мм бөмбөгөр хэлбэртэй алтаар бөгжилсөн. Шар өнгөтэй. 10) дэлбээтэй цэцгэн тав. Алтыг нимгэлж давтан 4 дэлбээ хэлбэрт оруулан дэлбээнүүдийг дээг цомцойлгон яргуй цэцэг мэт болгожээ. Иш унаж нүх нь үлдсэн. шар өнгөтэй боловч зөри хэсэгтээ бор өнгөр тогтсон. 11) дэлбээтэй цэцгэн тав. Алтыг нимгэлж давтан 4 дэлбээ хэлбэрт оруулж дээг цомцойлгосон. 4 дэлбээний үзүүрээс голыг хүртэл нарийн зураасаар товойлгосон. Шар өнгөтэй.
