ЖАМСРАНГИЙН БАГ
Цаасан шуумлын аргаар бүтээж нүүрний хэсгийг том жижиг 5187 ширхэг шүр шигтгэсэн Хөмсөг, уруулын гал, эрэн-аа-гийн хүрээ ээмгийг зэсээр хөөмөлдөж, алтаар шарсан.
Чингис хаан Үндэсний музейн нийт 134 гаруй үзмэрийн цахим сан. Эртний дурсгалаас Их Монгол улс хүртэл — хүннү, сяньби, түрэг зэрэг эзэнт гүрнүүдийн өвийг нэгтгэн судалж, хадгалж, олон нийтэд хүргэж байна.
Цахим цуглуулга үндсэн ангилалд хуваагдана.
Дэлбэгэр амсартай, бөөрөн хэсэгт үүл болон цэцгэн хээн дунд далавчаа дэлгэн нисэж буй урт хошуутай том шувууг дүрсэлсэн хөөмөл мөнгөн жижиг аяга. Аяганы гадар болон дотрыг 2 тусад нь хийж нийлүүлсэн бололтой, салангид.
Дэлгэрэнгүй үзэх
Цаасан шуумлын аргаар бүтээж нүүрний хэсгийг том жижиг 5187 ширхэг шүр шигтгэсэн Хөмсөг, уруулын гал, эрэн-аа-гийн хүрээ ээмгийг зэсээр хөөмөлдөж, алтаар шарсан.
Гутлыг хүрэн савхиар хийсэн ба хэв хэлбэр нь монгол гөрөөчний гуталтай төстэй, түрий нь өвдөг халхлах өндөр омогтой, сойж уях тасман татуургатай, ул нь нимгэн даавуун товшмол бөгөөд баруун түрүүний хэсэгт 10х8см дөрвөлжин зүсэлт хийсэн. Дотор талд нь төмөр ялтсыг дөрвөлжлөн хийсэн.
Хүзүү бөөрөндөө цохимол угалзтай, бөөрөндөө луу хээтэй, ёроолдоо бадам цэцэг дүрслэсэн, цорго сэнжиндээ луу хээтэй. таг завъяа хоёрыг хооронд нь гинжээр холбосон
Саа шүр даруулсан төвд хоргой эмжээртэй, цэнхэр чисчүү дотортой, 5ш шармал товчтой, саа даруулж оёсон улаан шар пүүсүү хантааз. Энгэртээ гурван дугуй хээтэй. Нийт 8000ш гаруй шүртэй.
"1. Домбо цүлхгэр бөөртэй өндөр нарийхан хүзүүтэй, хавчиг амсартай, цувимал алтны гогцооруулан бариул хийсэн. 2. Цөгцөн суурьтай, сэнжтэй алтан аяга 1ш 3. Хавтгай суурьтай, хажуу бөөрөндөө сэнж гагнасан, вааран хэлбэрийн аяга 1ш 4. Хажуу талд нь ероолыг гагнасан сэнжтэй хавтгай таваг 1ш 5. Нимгэн хавтгай алтан таваг 1ш Домбо савны амсарт бөөрөнхий алтан тээг хийсэн. Уг савны бөөр, болон хажууны доод хэсэгт цөмөрч дотогш хонхойсон."
Цагаан сүлд нь дээрээ гурван сэрээтэй, гуулин дугуй тоноглолтой, цагаан хялгасан тугтай, төмөр иштэй, хоёр үед модон суурьтай.
Дээрээ нэг жадтай, дугуй гуулин тоногтой, хар хялгасан сүлд. Төмрөн иштэй, хараар будсан модон сууринд байрлуулсан.
Гадагш дэрвийсэн жижиг амсартай, урт нарийн хүзүүтэй ба доош их биеийн хэсэг цүлхэн хэлбэртэй, бөөрний хэсэг хавчигдуу, намхан цөгцөн ёроолтой. МУИС-ийн Археологийн судалгааны төв
Дугуй хэлбэртэй, нэг тал нь цулгуй, нөгөө тал нь товгор сэнж, дүрслэлтэй хүрэл толь.
Гонзгой дөрвөлжин, дөрвөн булан мөлгөр хэлбэртэй. Дээд талын дунд хэсэгт мөнгөн хөөмлөөр товойлгон эмжсэн дугуй нүхтэй, дээр нь 1 мөр 6 нангиад үсэг буюу тайлж уншвал "жаран ес" гэж сийлсэн. Нүүрэн талд тус бүр 0.9 см зайтайгаар дээрээс доош цувруулан сийлсэн 3 мөр дөрвөлжин бичээстэй ба эхний мөрөнд 6, удаах мөрөнд 2, адгийн мөрөнд 6 хэсэг үг байна. Ар талдаа 2 мөр бичээстэй бөгөөд эхнийх 7, удаах 9 хэсэг үгийг мөн адил дээрээс доош цувуулан сийлжээ.
Нитийн аймгийн KA боть, 460 хуудастай. Шар өнгийн даавуун болон дугуй хээтэй, улбар шар өнгийн торгон хоёр давхар баринтагтай. Шинээр хийсэн 3 өнгийн давхар торгон хөшиг бүхий донтортой. Эхний хуудас хээтэй улаан торгон бүрээстэй, модон хавтсанд суулгасан. /цэнхэр дотортой, хээтэй шар торгон хөшигтэй/. Бичвэрийн голд баруун мутрыг сунгасан бурхан багшийг хоёр шавийн хамт дүрсэлсэн. Бичвэрийн зүүн хэсэгт олбогт заларсан бурхан багшийг шавийн хамт дүрсэлсэн. Бичвэрийн баруун хэсэгт бадам цэцгийн сууринаа заларсан бурхан багшийг шавь болон өглөгийн эзний хамт дүрсэлжээ. 2-р хуудасны А талын бичвэрийн зүүн хэсэгт бодь модны доор заларсан бурхан багшийг 2 шавийн хамт дүрсэлжээ. Бичвэрийн баруун хэсэгт олбогт заларсан бурхан багшийг шавийн хамт дүрсэлжээ. 2-р хуудасны Б талын бичвэрийн зүүн хэсэгт олбогт заларч баруун мутартаа судар барьсан бурхан багшийг өглөгийн эзний хамт дүрсэлжээ. Бичвэрийн баруун хэсэгт сэнтийд заларсан бурхан багшийг өглөгийн эзний хамт дүрсэлжээ. 459-р хуудасны Б талын бичвэрийн голд баруун мутраа сунгаж бадам цэцгийн сууринаа очир завилгаагаар заларсан, тэргүүндээ 3 мэлмий, 2 гарын алга, 2 хөлийн улнаа тус бүр 1 мэлмийтэй Цагаан Дара эхийг өнгө ялган дүрсэлжээ. Болгомол хар даавуун дээр алтаар найман мөрөөр бичсэн. Төгсгөлийн хуудас улаан торгон бүрээстэй, цэнхэр дотортой, улаан торгон хөшиг бүхий модон хавтсанд суулгасан. Бичвэрийн 2 талд суваргатай. Суварга нь үүдэн чимгэндээ ланзтай. 42-р хуудасны Б талын 5-р мөр, 340- хуудасны Б талын 7-р мөр нэмэлт оруулга бүхий бичвэртэй. 1-4-р хуудас дугааргүй хүрээг хээлсэн. 44 Б талын 1, 2-р мөр, 459 Б талын 1-р мөрөнд үсэг баларсан.